Evenementenreeks

Barokke influencers

Jezuïeten, de stad en de muzen.

Het is een heldere winteravond in 1622. In de Antwerpse binnenstad is het ongewoon druk. Vanuit de pas voltooide Ignatiuskerk trekt een processie naar de Kathedraal om er de heiligverklaring van Ignatius van Loyola en Franciscus Xaverius te vieren. Heel de stad zal het geweten hebben. In de feestelijk versierde straten wordt toneel opgevoerd. Dichte drommen mensen wachten voor de Ignatiuskerk, die baadt in zacht kaarslicht. Plots verstomt het rumoer op het kerkplein. Met beschilderde transparanten wordt een waar lichtspel op de gevel van de monumentale kerk geprojecteerd.

De manier waarop de jezuïeten de heiligverklaring van hun stichter, Ignatius van Loyolaen van de eerste missionaris van de orde, Franciscus Xaverius, 400 jaar geleden vierden, is exemplarisch voor de invloed die ze in de zeventiende eeuw uitoefenden op het Antwerpse stadsweefsel. Via onderwijs, prediking en pastorale zorg promootten ze de contrareformatie. Daarnaast zetten ze verschillende kunstvormen in, van beeldende kunst tot podiumkunst, om de bevolking maximaal te bereiken. Typerend zijn de massale verspreiding van devotieprentjes en de bouw van de in 1621 voltooide Ignatiuskerk, de huidige Sint-Carolus Borromeuskerk.

Anno 2023 brengen we de luister van toen opnieuw onder de aandacht met de evenementenreeks ‘Barokke influencers. Jezuïeten, de stad en de muzen’. In samenwerking met verschillende Antwerpse partners zetten we zo de cultuurhistorische impact van de jezuïetenorde in Antwerpen in de schijnwerpers. Een overzicht. 

De opvoering van een zelden eerder vertoond toneelstuk van Vondel werpt een blik op het missioneringswerk van de jezuïeten in China. Een tentoonstelling schenkt aandacht aan de talrijke beelden die de orde gebruikte om haar visie op geloof en samenleving kracht bij te zetten. De Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience brengt de Sodaliteit weer tot leven in een virtuele reconstructie. De Sodaliteit was het gebouw waar de jezuïeten wekelijkse bijeenkomsten organiseerden voor de (mannelijke) elites van Antwerpen, met bijzondere aandacht voor onderwijs – een domein waarin ze ook rekening hielden met minderbedeelde kinderen. Een stadswandeling neemt bezoekers mee naar de verschillende hotspots van de jezuïeten in het barokke Antwerpen. AMUZ programmeert historische uitvoeringen van muziek die in diezelfde context functioneerde.   

Een congres, een zomerschool en een lezingenreeks brengen het thema ook internationaal onder de aandacht. De meeste activiteiten vinden plaats in en rond de Sint-Carolus Borromeuskerkhet meest verbluffende resultaat van de synergie tussen de zelfbewuste orde en de artistieke scène van toen.

Met ‘Barokke influencers’ wil de Stichting het Antwerpse jezuïetenerfgoed toegankelijk maken voor een zo breed mogelijk publiek. Dat vraagt om de nodige financiële inspanningen. Wil jij, als particulier of bedrijf, bijdragen om de financiële draagkracht en zo de impact van het project te versterken? Steun dan dit project via een (fiscaal aftrekbare) gift.    

Waar:  Sint-Carolus Borromeuskerk 
Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience 
Hof van Liere (Stadscampus Universiteit Antwerpen)  

Wanneer: voorjaar 2023